• Today torrents
  • Nieuwsbrief

    Nieuwsbrief
    1. Ongeldige invoer
    2. Ongeldige invoer
    3. Ongeldige invoer
    4. Beveiligingscode Ongeldige invoer

     

     

    WNVL logo VL 143x80 dpi zondertekst

    ODE header nieuw

     

    MARKT

    dinsdag, 28 februari 2017 09:47

    “De aannemer en de architect van het Belfort”, durven olijke Brugse koetsiers al eens antwoorden op de vraag van argeloze toeristen die wijzen op het standbeeld van Jan Breydel en Pieter De Coninck. Pakweg 20 jaar geleden stond ik op diezelfde Brugse markt aan twee helemaal niet argeloze toeristen te vertellen wat de twee afgebeelde heren volgens de meeste geschiedenisboekjes op hun kerfstok hadden. Mijn Kanaakse toehoorster viel me zowaar om de hals en klopte van vreugde het stof uit mijn rug, omdat haar volk op dat moment een ernstig dispuut had met de Franse bewindvoerders in Nieuw-Caledonië en zo blij was dat de Fransen al eens eerder verslagen waren door een onderschatte tegenstander.

    De band van mijn tweede toehoorder met de Vlaamse morzels grond kwam pas later die dag ter sprake, toen hij op de Tyne Cot begraafplaats het graf van zijn grootvader zocht, en mij vertelde dat ze in Nieuw-Zeeland nog steeds de geijkte uitdrukking gebruiken “we don’t want another Passchendaele”, wanneer een ruzie dreigt uit de hand te lopen. Het duurde een hele poos voordat we de grafsteen vonden, gezien de Britten zeer kwistig zijn omgegaan met het inzetten van hun koloniale onderdanen als kanonnenvlees bij totaal nutteloze veldslagen.

    Merkwaardig toch, dat twee bezoekers uit de Stille Oceaan ons terugbrachten naar twee van de luidste passages uit ons verleden.

    We zijn terug op de markt, die mij zo geholpen heeft om een aantal zaken visueel te kunnen voorstellen. De Brugse markt is namelijk precies 1 hectare groot, want 100 m op 100 m en dat hielp me op de lagere school reeds om me dat te kunnen inbeelden. Een landbouwer die 500 hectare land bewerkt, heeft dus 500 Brugse markten om zich op uit te leven.

    Hoewel de marktactiviteiten tegenwoordig niet meer op datzelfde plein doorgaan, heeft dat beeld mij ook geholpen om de economische debatten over markten te doorgronden. De meeste theoretische concepten zijn immers afgeleid van het fysieke gebeuren op zo’n marktplein.

    In den beginne was die markt echt vrij en kon elke handelaar een kraampje opstellen. Eenmaal de hectare volzet, moest een marktmeester (regulator) aangesteld worden om de afspraken te doen naleven, de disputen te regelen, het standgeld voor de stad te innen en te beslissen over de markttoegang voor nieuwkomers.

    Zo verliep en verloopt het – mutatis mutandis – ook op de energiemarkten. Nog niet zo lang geleden waren er maar enkele kraampjes, waaronder een hele grote, die de hele markt innamen. Er was een ingreep van de overheid nodig om plaats te maken voor nieuwe verkopers en Europese regels zorgden ervoor dat de markt verder vrijgemaakt werd en dat er een onderscheid kwam tussen de marktspelers, waarbij de productie, de verkoop en de verdeling (distributie) uit elkaar werden gehaald. Meer nog, de Europese marktmeester besliste dat hernieuwbare energie een voorkeurstoegang zou krijgen op de energiemarkten, gezien hernieuwbare energie als nieuwkomer moest opboksen tegen reeds lang gevestigde waarden, die met een historische bonus aan producten, vaste klanten en afgeschreven kosten weinig ruimte zouden weggeven.

    Ondertussen is de energietransitie in volle gang en merken we dat de beeldvorming van het historisch marktmodel minder en minder opgaat. Ook al blijft het gezellig kuieren op een markt, toch zijn er vele andere plaatsen waar producten worden verhandeld, denk maar aan de vele internetshops. Zo is het ook met energie en moeten de marktmodellen aangepast worden aan een meer complexe en flexibele, deels ook virtuele realiteit, met opslag, vraagsturing, intelligente netten, enz…

    Wat blijft zijn de absolute basisvoorwaarden, die eveneens bij die allereerste marktspelers leefden: ook bij nieuwe marktmodellen moeten de regels voor iedereen duidelijk (transparant) en eerlijk zijn. Zo niet krijgen we totaal nutteloze veldslagen, en daar wordt niemand beter van.

    Bart Bode