Nieuwsbrief

Nieuwsbrief
  1. Ongeldige invoer
  2. Ongeldige invoer
  3. Ongeldige invoer
  4. Beveiligingscode Ongeldige invoer

Warmtepompen

Elektriciteitstarief aanpassen voor meer groene warmte

De Vlaamse regering wil in haar energievisie het warmte vraagstuk op een geïntegreerde manier aanpakken (De Tijd, 19 mei). Een hervorming van de energietarieven ten voordele van efficiënte en hernieuwbare warmte technologie kan al een heel eind helpen om de hernieuwbare energiedoelstellingen te halen.

Warmtepompen zijn een schitterende moderne technologie om uw goed geïsoleerde woning of werkplaats te verwarmen. Comfortabel, milieuvriendelijk en u wint mooie punten in de berekening van de energieprestatiescore van uw gebouw. Aangezien ze op elektriciteit werken, zijn ze bovendien ideaal te combineren met zonnepanelen op het dak. Kortom: de keuze voor de toekomst, die meer en meer gezinnen en bedrijven overtuigt. Alleen zitten we nog met een groot knelpunt. Een warmtepomp levert een energiebesparing op ten opzichte van verwarming met een fossiele gas- of stookolieketel, maar geen energiekostenbesparing. De scheve verhouding tussen de prijzen voor fossiele brandstoffen en de elektriciteitsfactuur benadeelt eigenaars van warmtepompen. Niet alleen zitten er veel meer heffingen in de elektriciteitstarieven, maar daarbovenop kennen aardgas en stookolie een historisch lage prijs.

Tommelein

Groene warmte door onder andere warmtepompen, naast zonneboilers en duurzame biomassa is nochtans de manier bij uitstek om de hernieuwbare energiedoelstellingen in Vlaanderen en België te halen. De Vlaamse regering maakt van groene warmte een prioriteit in de Vlaamse energievisie voor 2030 en 25050 die ze afgelopen vrijdag goedkeurde. Om deze prioriteit te realiseren pleiten wij voor een specifiek warmtepomptarief of een verschuiving van de lasten van elektriciteit naar meer vervuilende fossiele brandstoffen. Minister Tommelein, in Vlaanderen bevoegd voor Energie, is nog huiverachtig, maar kan geschiedenis schrijven door hiermee de energietransitie een stroomstoot voorwaarts te geven.

Om ons huis en sanitair water te verwarmen, gebruiken de meesten onder ons aardgas of stookolie. Maar in de lucht rondom ons huis en de bodem eronder hebben we eigenlijk ook warmte beschikbaar. Om die hernieuwbare omgevingswarmte te ontginnen gebruiken we een warmtepomp. Door warmte te onttrekken aan de bodem of buitenlucht, houdt een warmtepomp de lucht in ons huis of het water in de verwarmingsinstallatie op temperatuur. Klinkt magisch, maar een koelkast doet net hetzelfde: die koelt het eten binnenin af tot 4°C en het zwarte rooster achteraan voelt warm aan. Hernieuwbare warmte blijft onderbenut, terwijl bijna 50% van het Vlaamse energiegebruik naar warmte en koude gaat. Stel even dat de helft van de huishoudens – slechts een kleine 7,5% van het energiegebruik - met een warmtepomp verwarmen, dan zou het totale hernieuwbaar energieaandeel in Vlaanderen van 6% naar bijna 10% stijgen.

Bizarre situatie

Om omgevingswarmte op te pompen heeft een warmtepomp energie nodig. En daar wringt de schoen stevig. De meeste warmtepompen werken op elektriciteit. Terwijl een warmtepomp gemakkelijk 4 keer minder elektriciteit nodig heeft dan wat een gasketel - haar directe concurrent - aan gas nodig heeft, is elektriciteit momenteel meer dan 5 keer duurder dan gas. Op het eind van de rit zit je dus met een bizarre situatie: een warmtepomp heeft minder energie nodig, maar de investering in een warmtepomp is hoger en de energiekost is ook hoger, zo’n 20%. Op deze manier wordt de energiebesparing niet gereflecteerd in een energiekostenbesparing en zijn ook de energiekosten niet laag genoeg om de hogere investering terug te verdienen.

Nochtans heeft het gebruik van die omgevingswarmte het grote voordeel dat ons klimaat er wel bij vaart, want een warmtepomp bespaart energie en reduceert broeikasgassen. Hoe groener de elektriciteit, hoe meer CO2 besparing. Warmtepompen kunnen dus een cruciale rol spelen in het behalen van onze energie- en klimaatdoelstellingen. Warmtepompen maken je woning ook toekomstbestendig want ze zijn bij uitstek geschikt om in combinatie met zonnepanelen in te spelen op het slim elektriciteitsnet dat er binnen enkele jaren zit aan te komen.

Maar dan moet het beleid mee willen. Want de hoge elektriciteitsfactuur is een beleidskeuze. De netbeheerders geven vandaag investeringspremies voor warmtepompen, maar deze kunnen de handicap van de elektriciteitsfactuur niet overwinnen. Voor een huishouden kost 1kWh elektriciteit in Vlaanderen volgens de VREG gemiddeld €0,27. Meer dan twee derde daarvan gaat naar heffingen, nettarieven en BTW. Gas kost €0,05 per kWh waarvan minder dan de helft bestaat uit heffingen en nettarieven. Deze scheve verhouding tussen de elektriciteits- en gasfactuur benadeelt lokale hernieuwbare warmteproductie met warmtepompen.

De Vlaamse regering wil in haar energievisie het warmtevraagstuk op een geïntegreerde manier aanpakken. Essentieel hierin is de correcte waardering van geproduceerde hernieuwbare warmte en een stapsgewijze ontrading van niet-hernieuwbare warmte. Dit kan door de energietarieven te hervormen ten voordele van efficiënte en hernieuwbare warmtetechnologie. Een specifiek warmtepomptarief of een verschuiving van de lasten van elektriciteit naar meer vervuilende fossiele brandstoffen zou ons een heel eind op weg helpen.

Bram Claeys, Algemeen Directeur, Organisatie Duurzame Energie

Maarten Sourbron, Voorzitter Warmtepomp Platform, onderzoeker KU Leuven/Energyville